Autor artykułu: Marek Szarucki,  Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. Adiunkt w Katedrze Analiz Strategicznych, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie.

artykuł przedrukowano z portalu Nauka i Gospodarka http://www.naukaigospodarka.pl/ za zgodą autorów portalu

Jednym z najbardziej nurtujących pytań jest to, dlaczego pewne firmy są bardziej innowacyjne od innych? Odpowiedź na to pytanie jest zazwyczaj uzależniona od stosowanej metodyki badawczej, która, w lepszym lub gorszym stopniu, spełnia oczekiwania badacza. W badaniach innowacyjności przedsiębiorstw wykorzystuje się różne metody badawcze, które zależą od celu analizy. Poniżej, przedstawiony  zostanie skrótowy opis metodyki badawczej, nazywanej popularnie „metodologią Oslo.”

Podręcznik z Oslo (ang. Oslo Manual) jest metodyką powszechnie stosowaną i stanowi międzynarodowy standard w zakresie badań statystycznych innowacji w przemyśle oraz sektorze usług rynkowych¹.  Metodyka ta opracowana została pod kierunkiem OECD i Eurostatu przez zespół ekspertów pochodzących z trzydziestu krajów. Badania oparte na metodologii Oslo prowadzone są w Europie, niemniej jednak tego typu badania spotyka się również w Chinach, Rosji, Malezji oraz krajach Ameryki Łacińskiej.

Metodyka badawcza zawarta w Podręczniku z Oslo, obejmuje cztery obszary innowacji: produktowe, procesowe, organizacyjne oraz marketingowe (zob. Rys. 1). Istota innowacji produktowych polega na wprowadzaniu wyrobu lub usługi będącego zasadniczo nowym lub znacząco ulepszonym w stosunku do jego wcześniejszych charakterystyk lub zamiaru wykorzystania. Innowacje procesowe oznaczają zastosowanie nowych lub znacząco usprawnionych metod produkcji czy dystrybucji produktów. Innowacje organizacyjne dotyczą implementacji nowych metod organizacji działalności przedsiębiorstwa, miejsca pracy czy kontaktów zewnętrznych. Czwarty – rodzaj innowacji – to innowacje marketingowe, które definiuje się jako wdrożenie nowej metody marketingowej obejmującej istotne zmiany w wyglądzie produktu lub opakowaniu, umieszczeniu produktu, promocji produktu czy polityce cenowej.

B. Bigliardi i A.I. Dormio, na podstawie wytycznych Oslo Manual, wyróżniają dwie grupy innowacji: związane oraz niezwiązane ze zmianami techniczno-technologicznymi

Źródło: B. Bigliardi, A.I. Dormio, An empirical investigation of innovation determinants in food machinery enterprises, “European Journal of Innovation Management,” vol. 12, no. 2, 2009, pp.223-242.



Pierwsze dwa rodzaje innowacji – produktowe i procesowe – dotyczą przeważnie zmian technicznych czy technologicznych. Z kolei innowacje organizacyjne i marketingowe obejmują zmiany w sferze innej niż produktowe i procesowe.

Podział innowacji według Oslo Manual pozwala analizować:

·       nakłady na działalność innowacyjną firmy według rodzajów działalności,

·       wpływ innowacji na wyniki działalności przedsiębiorstwa,

·       źródła informacji dla innowacji,

·       cele działalności innowacyjnej firmy,

·       bariery wprowadzania innowacji.

Informacje zawarte w Oslo Manual należy traktować jako rekomendacje w zakresie zbierania oraz interpretowania danych o innowacjach. Swoim zakresem metodyka z Oslo obejmuje sektor przedsiębiorstw prywatnych, zarówno produkcyjnych, jak i świadczących usługi. Metodyka ta służy do badania innowacji na poziomie przedsiębiorstwa, dotyczy czterech rodzajów innowacji (zob. Rys. 1), oraz analizuje dyfuzję i stopień innowacyjności z punktu widzenia nowości dla firmy. Ustalenie precyzyjnych wskazówek metodologicznych jest trudne, z uwagi na kompleksowość zagadnienia dotyczącego procesów innowacyjnych. Nie mniej jednak, głównym celem Oslo Manual było zaproponowanie solidnie ugruntowanego zestawu zaleceń, będących podstawą do opracowania uzasadnionych merytorycznie wskaźników innowacji.

1 Oslo Manual: Guidelines for Collecting and Interpreting Innovation Data, 3rd edition, OECD and Eurostat, 2005, s. 16.